Elektro gitar kaydında başarının anahtarı, her şeyden önce kaynakta iyi bir sese sahip olmaktır. Doğru amfi tonu ayarlarını yapmak, akordu kaçmayan ve çalımı rahat bir enstrüman kullanmak ve tabii ki temiz bir tracking (kayıt süreci) becerisine sahip bir gitaristle çalışmak bu işin temelidir.
Ancak bu kaliteli sesleri nasıl muhafaza edeceğiniz madalyonun diğer yüzüdür. Bu yazıda; tekli ve çoklu mikrofonlama şemalarından amfi üzerindeki doğru noktayı bulmaya, oda sesini kaydetmekten faz sorunlarına kadar geniş bir yelpazeyi inceleyeceğiz.
1. Tek Mikrofon Yöntemi
Bir amfinin önüne tek bir mikrofon koymaktan daha basit bir şey olamaz. Ancak en iyi sonucu almak için mikrofonun konumlandırılması, mesafesi ve tipi üzerinde biraz vakit harcamalısınız. Mikrofonu nereye doğrultacağınız öznel bir karar olsa da, genellikle gitarın ve amfinin doğal karakteri en iyi noktayı size söyleyecektir.
- Altın Kural: Hoparlörün merkezine ne kadar yaklaşırsanız ses o kadar parlak olur.
- Koyu Tonlar: Eğer gitarınızın tonu daha koyu veya “kremsi” ise, mikrofonu cone (hoparlör konisi) merkezine doğrultarak daha fazla netlik alabilirsiniz.
- Parlak Tonlar: Single-coil manyetikli gitarlar gibi daha tiz karakterli enstrümanlarda, mikrofonu hoparlörün kenarına yaklaştırmak (off-axis yani eksen dışı konumlandırma) daha dengeli bir sonuç verecektir.
Yıllar boyunca condenser ve ribbon mikrofonlar kullanılmış olsa da, iyi haber şu ki; nispeten ucuz bir dynamic mic (dinamik mikrofon) genellikle en iyi seçimdir. Örneğin bir Shure SM57, yüksek ses seviyelerini rahatlıkla kaldırabilir ve kayıt sırasında amfinin grille cloth (ön ızgara kumaşı) kısmına dayanacak kadar yaklaştırılabilir.
2. Çoklu Mikrofonlama Yöntemi
Bazen ses mühendisleri ton yelpazesini genişletmek için ikinci bir mikrofon kullanır. Bu genellikle bir dynamic mic ile large-diaphragm condenser (geniş diyaframlı kondenser) mikrofonun kombinasyonunu içerir.
Bu yöntemde başvurulan bazı stratejiler şunlardır:
- Eşit Mesafe: İki mikrofonu amfiden aynı uzaklığa koyup hoparlörün farklı yanlarına doğrultmak.
- X-Y Metodu: Daha yumuşak bir ses istendiğinde, iki mikrofonun polar pattern (kutupsal desen) alanlarının birbirini kesecek şekilde 45 derecelik açıyla yerleştirilmesi.
- Oda Sesi: Bir mikrofonu amfiye çok yakın, diğerini ise daha geriye yerleştirerek daha az doğrudan, “odalık” bir tını yakalamak.
Dikkat: İki mikrofon kaynağa eşit uzaklıkta olmadığında phasing (faz kayması) sorunları oluşabilir. Eğer birleşik ses cılız veya doğal olmayan bir şekilde geliyorsa, kanallardan birinde reverse-polarity (ters faz) anahtarını aktif etmeye hazır olun.
3. Stereo Gitarlar ve Kontrast Yaratmak
Birden fazla mikrofon kullanmak, sinyali ayırarak tek bir gitarı stereo duymanıza olanak tanır. Ancak, ilk gitarı tamamlayan ikinci bir gitar partisi eklemek çok daha ilgi çekici sonuçlar verir.
Aynı partiyi iki kez çalıp her birini sağ ve sol kanallara (örneğin saat 9 ve saat 3 yönlerine) pan’lamak yerine, farklı ritimler veya chord voicings (akor basılışları) içeren bir yapı kurgulamak daha profesyonel bir duyum sağlar. Bu kontrastı yaratmanın en iyi yolları:
- Farklı bir gitar türü kullanmak.
- Aynı enstrümanı kullanıyorsanız amfi tonunu hafifçe değiştirmek.
- Bir partiyi daha clean (temiz) bırakırken diğerini kirletmek.
- Akorların tınlayışını değiştirmek için bir capo kullanmak.